Opdrachtgever: GPD / Nederlands Dagblad
Jaar: 2011
Auteur: Jolien Storsbergen
Verre producten zijn soms klimaatvriendelijker dan producten uit eigen land. Daardoor zijn alle groenten het hele jaar door verkrijgbaar.
Het hele jaar door sperziebonen op tafel en druiven in de fruitmand. Asperges bij het kerstdiner. De Nederlandse consument kijkt er niet meer van op. Groente en fruit worden van heinde en verre gehaald om aan onze eetwensen te voldoen.
Seizoensgroenten: het verwordt in rap tempo tot een term uit vroeger tijden. Tegenwoordig hoeft de consument niet meer te wachten tot het voorjaar om aardbeien te kunnen eten of tot de winter voor prei. Ook verse asperges zijn al lang verkrijgbaar buiten het traditionele seizoen. De producten worden gewoon geïmporteerd uit andere – zuidelijke – landen, waar het groeiseizoen veelal omgekeerd is ten opzichte van Nederland.
Maar de import vindt niet alleen buiten het Nederlandse groeiseizoen plaats. Een blik op het supermarktschap leert dat Nederlandse sperziebonen en sugar snaps zij aan zij met hun Keniaanse soortgenoten liggen, asperges uit de Peruaanse woestijn concurreren met die uit de Hollandse bodem, en rijen appels uit alle windstreken glimmend naast elkaar aangeboden worden. Volgens Peter van der Salm van het Productschap Tuinbouw is er een goede reden voor: ‘Soms zijn ingevoerde groenten en fruit goedkoper dan de Nederlandse variant, inclusief de transportkosten. Of een land produceert net iets andere soorten, wat de diversiteit in het schap vergroot.’
De lange transporten uit Chili, Zuid-Afrika en Nieuw-Zeeland zorgen dus niet voor hogere productprijzen, maar goed voor het milieu kan het niet zijn, zou je denken. ‘Zolang er niet gevlogen wordt, zijn de effecten op het milieu beperkt’, zegt Hans van Dijk van Milieu Centraal, een organisatie voor milieu en energie in het dagelijks leven. ‘We hebben van een groot aantal groenten en fruit bekeken wat de klimaatbelasting per kilo is. De manier van telen en het transport zijn daarin de belangrijkste pijlers. Transport per schip vanuit bijvoorbeeld Midden-Amerika kost niet meer energie dan verbouwen in een verwarmde kas in Nederland.’ Wat betekent dat groente en fruit van overzee in een bepaalde periode dus klimaatvriendelijker kunnen zijn dan dezelfde producten uit eigen land.
Deze informatie is voor consumenten echter nog nauwelijks te vinden op de verpakkingen in de winkel. Alleen de supermarkt Dekamarkt maakt hier werk van. ‘Het land van herkomst staat wel aangegeven, maar niet hoe het product is gekweekt en vervoerd’, zegt Van Dijk. ‘Dat willen wij graag bij alle supermarkten voor elkaar krijgen, want voor de consument is het ondoenlijk om dat zelf uit te zoeken,’
VWA controleert importgroente
De Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) houdt importgroente van buiten de Europese Unie sinds 2009 nauwlettend in de gaten. De controles zijn vooral gericht op de aanwezigheid van de hoeveelheid bestrijdingsmiddel op het product. Dit jaar is er vooral extra aandacht voor India, China, Thailand, Egypte, Argentinië en Kenia, waar ze wat scheutiger met die middelen zijn. ‘De verantwoordelijkheid ligt altijd bij de importeur, wij treden op bij herhaaldelijke overschrijdingen’, zegt een woordvoerster van de VWA. Zo is India in 2010 beboet en is een lading druiven uit het land vernietigd. ‘De Nederlandse consument hoeft absoluut niet te vrezen: het voedsel is gewoon veilig. De normen zijn zo gesteld dat het alleen schadelijk is als je dagelijks een grote hoeveelheid eet.’